Ως καρδιοχειρουργός πολλά χρόνια, βλέπω καθημερινά την καρδιά να υποφέρει από σοβαρές παθήσεις αλλά και την προσπάθεια των ιατρών να τη φροντίσουν. Η καρδιά μας είναι ένα δυνατή αλλά και συνάμα ευάλωτή και μπορεί ακόμα και να «ραγίσει» από τον πόνο και την ένταση των συναισθημάτων. Και δεν πρόκειται για κινηματογραφική υπερβολή.

Δεν είναι λίγοι αυτοί που θυμούνται το περίφημο Τακαμούρι  από την ελληνική σειρά Κωνσταντίνου και Ελένης - που προβάλλεται επί δεκαετίες. Η ηρωίδα σκαρφίζεται το σύνδρομο Τακαμούρι προκειμένου να κοροϊδέψει τον συγκάτοικο της ότι πάσχει από μια σοβαρότατη ασθένεια – προκειμένου να της παραχωρήσει το σπίτι που διαμένουν. Και αν και δεν είναι ευρέως γνωστό, υπάρχει το Σύνδρομο Takotsubo (Τακοτσούμπο). Και αυτό δεν είναι φανταστικό.

Η καρδιομυοπάθεια Τακοτσούμπο, γνωστή και ως το «σύνδρομο της ραγισμένης καρδιάς» μιμείται το οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου. Ο άνθρωπος που το βιώνει εμφανίζεται με πόνο στο στήθος και δύσπνοια, καθώς η λειτουργία της καρδιάς του ανεπαρκεί. Και όμως οι στεφανιαίες αρτηρίες του δεν έχουν αποφραχθεί, παραμένουν βατές, σε αντίθεση με την περίπτωση του εμφράγματος. Η αιτία για την εκδήλωση του Τακοτσούμπο είναι μια ξαφνική, μαζική απελευθέρωση κατεχολαμινών, ορμονών που εκκρίνονται στον οργανισμό μας λόγω έντονου στρες – συναισθηματικού ή σωματικού. Παίρνει το όνομα αυτό από το Ιαπωνικό δοχείο που χρησιμοποιούν οι ψαράδες για να παγιδέψουν το χταπόδι , «tako-tsubo» , λόγω του σχήματος που παίρνει η αριστερή κοιλία της καρδιάς- με την κορυφή της να διαστέλλεται και να γίνεται ακινητική, ενώ η βάση συστέλλεται υπερβολικά.

Το Τακοτσούμπο εκδηλώνεται συχνότερα σε γυναίκες μέσης ηλικίας και πυροδοτείται από ένα συναισθηματικό σοκ που μπορεί να περιλαμβάνει απώλεια αγαπημένου προσώπου, διαζύγιο ή ακόμα κι από έντονη χαρά. Ευτυχώς, οι περισσότεροι ασθενείς αναρρώνουν πλήρως με την κατάλληλη φαρμακευτική και υποστηρικτική θεραπεία.

Μην ξεχνάμε, όμως ότι τα έντονα συναισθήματα και το στρες μπορούν να μας προκαλέσουν και ένα πραγματικό έμφραγμα του μυοκαρδίου. Η Στεφανιαία νόσος παραμένει η κύρια αιτία θανάτου στο Δυτικό κόσμο. Αθηρωματικές πλάκες συσσωρεύονται στα στεφανιαία αγγεία και τα στενεύουν, παρεμποδίζοντας την ομαλή διέλευση του αίματος που μεταφέρει οξυγόνο στην καρδιά μας. Τα συμπτώματα με τα οποία εκδηλώνεται το έμφραγμα συνήθως περιλαμβάνουν έντονο πόνο στο στήθος, αρρυθμία και δύσπνοια. Παράγοντες που προδιαθέτουν σε στεφανιαία νόσο είναι η υπέρταση, το κάπνισμα ο σακχαρώδης διαβήτης, η παχυσαρκία, η καθιστική ζωή αλλά και το έντονο στρες.

Ωστόσο, η καρδιά μπορεί να πάσχει και εξαιτίας μια βαλβίδας που δεν λειτουργεί καλά. Οι πιο συχνές παθήσεις είναι η στένωση της αορτικής βαλβίδας που εμφανίζεται σε μεγαλύτερες ηλικίες, αλλά και η ανεπάρκεια της μιτροειδούς βαλβίδας ή της αορτικής βαλβίδας που αφορά και νεότερους ανθρώπους. Εάν κάποια από τις βαλβίδες της καρδιάς έχει στένωση τότε το αίμα δεν μπορεί να περάσει ελεύθερα από αυτή, Αντίστοιχα αν μία βαλβίδα ανεπαρκεί τότε το αίμα παλινδρομεί δια αυτής. Σε κάθε περίπτωση, το αίμα δε διοχετεύεται σωστά στην καρδιά και το υπόλοιπο σώμα και συνήθως αυτό εκδηλώνεται με στηθάγχη, αρρυθμίες, κολπική μαρμαρυγή, δύσπνοια ή και απώλεια αισθήσεων.

Οι βαλβιδοπάθειες, όπως και η στεφανιαία νόσος πρέπει να διαγιγνώσκονται έγκαιρα και να αντιμετωπίζονται φαρμακευτικά ή και επεμβατικά - χειρουργικά όταν χρειάζεται.

Ευτυχώς στις μέρες μας, οι περισσότερες παθήσεις της καρδιάς μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά από καρδιολόγο ή καρδιαοχειρουργό. Ακόμα και καρδιοχειρουργική επέμβαση, όταν χρειάζεται να γίνει, με τις σύγχρονες τεχνικές, μας εξασφαλίζει ένα άριστο αποτέλεσμα χωρίς πόνο, καθώς και ταχύτατη αποκατάσταση και επιστροφή τους καθημερινότητα.

Είναι σημαντικό να μην αγνοούμε τα σημάδια που μας δίνει η καρδιά μας όταν κάτι δεν πάει καλά. Την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου λοιπόν, ενώ ανταλλάσσουμε κόκκινες καρδούλες και ρομαντικά μηνύματα, ας θυμηθούμε ότι η καρδιά μας χρειάζεται φροντίδα. Ο τακτικός έλεγχος σε συνδυασμό με την άσκηση, την υγιεινή διατροφή, τον έλεγχο της πίεσης και της χοληστερίνης και την αποφυγή του καπνίσματος μπορούν καθημερινά να μας προστατεύσουν.

Και ναι, ενώ το Τακαμούρι είναι προϊόν μυθοπλασίας, το Τακοτσούμπο και οι άλλες καρδιακές παθήσεις είναι πραγματικές. Τα έντονα συναισθήματα μπορούν να πυροδοτήσουν την εκδήλωση κάποιων από αυτές, Αν νιώσετε κάποιο ξαφνικό έντονο πόνο στο στήθος μετά από ένα συναισθηματικό σοκ, μη διστάσετε να επισκεφθείτε το γιατρό σας ή το κοντινότερο νοσοκομείο.

Ευχόμαστε υγεία και αγάπη χωρίς ραγισμένες καρδιές!