Η σοβαρότερη επιπλοκή των πολυδύμων κυήσεων είναι ο πρόωρος τοκετός, ο οποίος συντελεί σημαντικά στα αυξημένα ποσοστά περιγεννητικής θνησιμότητας και στη βραχυπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη νοσηρότητα που παρατηρείται στα νεογνά των πολυδύμων κυήσεων. Συγκεκριμένα, το 60% των διδύμων κυήσεων και το 75% των τριδύμων θα παρουσιάσει πρόωρο τοκετό πριν από τις 37 και 35 εβδομάδες κύησης αντίστοιχα. Κατά συνέπεια, οι πολύδυμες κυήσεις συστήνεται να αντιμετωπίζονται ως κυήσεις υψηλού κινδύνου με πιο στενή παρακολούθηση σε σχέση με τις μονήρεις. Οι δίδυμες κυήσεις αντιπροσωπεύουν περίπου το 3% των γεννήσεων και την πιο συχνή κατηγορία πολύδυμης κύησης (97%).

Συμβουλευτική και συστάσεις

Η παροχή προγεννητικής φροντίδας θα πρέπει να ξεκινήσει στο πρώτο τρίμηνο, ιδανικά πριν από τις 10 εβδομάδες κύησης, και πρέπει να περιλαμβάνει ένα λεπτομερές ιστορικό, φυσική και υπερηχογραφική εξέταση καθώς και συμβουλές που αφορούν στην εκπαίδευση και προώθηση της υγείας της εγκύου όπως και στις μονήρεις κυήσεις.

Εργαστηριακός έλεγχος

Στις πολύδυμες κυήσεις πραγματοποιείται ο ίδιος εργαστηριακός έλεγχος και στην ίδια εβδομάδα κύησης όπως και στις μονήρεις (ηλεκτροφόρηση αιμοσφαιρίνης, τεστ δρεπάνωσης, ομάδα αίματος, παράγοντας Rhesus, έμμεσος Coombs, γενική αίματος, γενική ούρων, TSH, ιολογικός έλεγχος, έλεγχος TORCH, έλεγχος για κυστική ίνωση, συγγενείς λοιμώξεις, καμπύλη σακχάρου, καλλιέργεια κολπικού – τραχηλικού εκκρίματος προς διάγνωση βακτηριδιακής κολπίτιδας ή κολπίτιδας από τριχομονάδα ή χλαμυδιακής και γονοκοκκικής λοίμωξης, καλλιέργεια κόλπου και περινέου για λοίμωξη από β-αιμολυτικό στρεπτόκοκκο – GBS). Θα πρέπει να πραγματοποιείται μέτρηση βάρους, ύψους, αρτηριακής πίεσης και stick ούρων της μητέρας στο πρώτο τρίμηνο, και μέτρηση βάρους, αρτηριακής πίεσης και stick ούρων της μητέρας σε κάθε επόμενη επίσκεψη.

Διατροφή - φαρμακευτική αγωγή

Η Εθνική Ακαδημία Ιατρικής των ΗΠΑ συνιστά την ακόλουθη αθροιστική αύξηση βάρους για τις γυναίκες που φέρουν δίδυμα έως το τέλος της κύησης:

• Δείκτης μάζας σώματος (ΒΜΙ) <18,5 kg / m2 (ελλιποβαρής έγκυος) - καμία σύσταση λόγω ανεπαρκών δεδομένων.
• ΒΜΙ 18,5 έως 24,9 kg / m2 (κανονικό βάρος εγκύου) - Αύξηση βάρους 16,8 έως 24,5 kg.
• ΒΜΙ 25,0 έως 29,9 kg / m2 (υπέρβαρη έγκυος) - Αύξηση βάρους 14,1 έως 22,7 kg.
• ΒΜΙ ≥30,0 kg / m2 (παχύσαρκη έγκυος) - Αύξηση βάρους 11,4 έως 19,1 kg.

Όσον αφορά στη χορήγηση συμπληρωμάτων κατά την κύηση (σίδηρος, ασβέστιο, φυλλικό οξύ) ισχύουν οι ίδιες συστάσεις όπως και στις μονήρεις κυήσεις. Επίσης, στις ανεπίπλεκτες δίδυμες κυήσεις ισχύουν οι ίδιες οδηγίες για τη σωματική άσκηση όπως και στις μονήρεις κυήσεις.

Σε περίπτωση απειλούμενου ή προγραμματισμένου πρόωρου τοκετού, τα κορτικοστεροειδή, τα τοκολυτικά φάρμακα και το θειικό μαγνήσιο για νευροπροστασία χορηγούνται στις πολύδυμες κυήσεις ακολουθώντας την ίδια δοσολογία όπως και στις μονήρεις.

Εμβολιασμοί

Συστήνεται ο εμβολιασμός έναντι του ιού της γρίπης (κατά την ετήσια περίοδο εμβολιασμού ανεξαρτήτως εβδομάδας κυήσεως) του κοκκύτη (Tdap μεταξύ 27ης - 36ης εβδομάδας κύησης) και της COVID-19 όπως ακριβώς και στις μονήρεις.

Προεκλαμψία

Στις πολύδυμες κυήσεις συστήνεται η χορήγηση 150 mg ασπιρίνης ημερησίως από τις 12 εβδομάδες εφόσον συντρέχουν ένα τουλάχιστο από τα παρακάτω:

• Πρώτη κύηση
• Ηλικία της μητέρας > 40 ετών
• Προηγούμενη κύηση πριν από τουλάχιστον δέκα χρόνια
• Δείκτης μάζας σώματος (BMI) > 35kg/m2 στην πρώτη επίσκεψη
• Οικογενειακό ή ατομικό ιστορικό προεκλαμψίας
• Υπερτ;ασική νόσος σε προηγούμενη εγκυμοσύνη
• Χρόνια νεφρική νόσος
• Αυτοάνοσα νοσήματα, όπως ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος ή το αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο
• Διαβήτης τύπου 1ή 2
• Χρόνια υπέρταση

Υπερηχογραφική παρακολούθηση κύησης

Αυτό που διαφοροποιείται σημαντικά στις πολύδυμες κυήσεις σε σχέση με τις μονήρεις είναι η συχνότητα της υπερηχογραφικής παρακολούθησής τους, η ηλικία κύησης περάτωσής τους και ο τρόπος του τοκετού. Συστήνεται να προσφέρονται σε εγκύους με ανεπίπλεκτες διχοριακές διαμνιακές δίδυμες κυήσεις τουλάχιστον 8 προγεννητικά μαιευτικά ραντεβού, συνδυάζοντας τα 6 από αυτά με τις υπερηχογραφικές εξετάσεις στις 12, 20, 24, 28, 32 και 36 εβδομάδες και δυο επιπλέον ραντεβού χωρίς υπερηχογραφικό έλεγχο στις 16 και 34 εβδομάδες. Ο υπερηχογραφικός έλεγχος πρώτου τριμήνου, μεταξύ 11+0 και 13+6 εβδομάδων θα πρέπει να συστήνεται σε όλες τις πολύδυμες κυήσεις για χρονολόγηση, επιβεβαίωση χοριονικότητας, αδρό έλεγχο ανατομίας εμβρύων και πληθυσμιακό έλεγχο για χρωμοσωμικές ανωμαλίες (Τρισωμίες 21, 18, 13). Επίσης, όλες οι πολύδυμες κυήσεις πρέπει να υποβάλλονται σε λεπτομερή έλεγχο της ανατομίας των εμβρύων (υπερηχογράφημα 2ου τριμήνου) μεταξύ 20 και 23 εβδομάδων κύησης. Συστήνεται οι διχοριακές δίδυμες κυήσεις να υποβάλλονται σε υπερηχογραφικό έλεγχο σωματικής αύξησης των εμβρύων στις 28, 32 και 36 εβδομάδες. Σε περίπτωση επιπλοκών θα πρέπει να ελέγχονται συχνότερα, ανάλογα με την επιπλοκή.

Σύνοψη

Η υπερηχογραφική εξέταση στο πρώτο τρίμηνο είναι η καλύτερη μέθοδος για τη διασφάλιση της έγκαιρης διάγνωσης της δίδυμης κύησης, τη χρονολόγησή της και τον προσδιορισμό της χοριονικότητας. Οι δίδυμες κυήσεις αποτελούν κυήσεις υψηλότερου κινδύνου για πρόωρο τοκετό, συγγενείς ανωμαλίες και περιορισμό της εμβρυικής αύξησης σε σχέση με τις μονήρεις κυήσεις. Τα μονοχοριακά δίδυμα διατρέχουν σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο δυσμενούς περιγεννητικής έκβασης σε σχέση με τα διχοριακά δίδυμα. Διατρέχουν επίσης κίνδυνο για επιπλοκές χαρακτηριστικές για μονοχοριακές κυήσεις, όπως σύνδρομο έμβρυοεμβρυϊκής μετάγγισης (TTTS), αλληλουχία αναιμίας-πολυκυτταραιμίας (TAPS), αλληλουχία ανάστροφης αρτηριακής αιμάτωσης (TRAP) και επιλεκτικό περιορισμό της εμβρυικής αύξησης (selective FGR). Τα μονοαμνιακά δίδυμα σχετίζονται επιπλέον με περιέλιξη των ομφαλίων λώρων μεταξύ τους και με το σπάνιο φαινόμενο των συνενωμένων διδύμων (conjoined twins). Τόσο η νοσηρότητα όσο και η θνησιμότητα στις δίδυμες κυήσεις είναι σημαντικά υψηλότερες σε σχέση με τις μονήρεις. Η τακτική προγεννητική φροντίδα των διδύμων κυήσεων εμφανίζει κάποιες μικρές διαφορές σε σχέση με τη συνήθη προγεννητική φροντίδα των μονήρων κυήσεων (π.χ. υψηλότερη πρόσληψη βάρους της μητέρας, πρόληψη προεκλαμψίας, διαφορές στην ανίχνευση κοινών χρωμοσωμικών ανωμαλιών, αυξημένη συχνότητα υπερηχογραφικής παρακολούθησης). Σε ανεπίπλεκτες δίδυμες κυήσεις, η λήψη απόφασης σχετικά με το χρόνο και τον τρόπο τοκετού βασίζεται στη χοριονικότητα, την αμνιονικότητα και την προβολή των διδύμων. Σε επιπλεγμένες δίδυμες κυήσεις, η λήψη της απόφασης για την περάτωση της κύησης λαμβάνει υπόψη και τη συγκεκριμένη επιπλοκή, όπως και στις μονήρεις κυήσεις.