Η εμφάνιση συμπτωμάτων σε ασθενείς με σοβαρά στενωμένη αορτική βαλβίδα σηματοδοτεί την τελική φάση της εξέλιξης της νόσου, η οποία δεν είναι συμβατή με τη ζωή. Η διάγνωση γίνεται εύκολα με την καρδιακή ακρόαση και επιβεβαιώνεται με τη διενέργεια υπερηχοκαρδιογραφίας.

Θεραπεία

Η αντικατάσταση της σοβαρά στενωμένης βαλβίδας αποτελεί τη μοναδική αποτελεσματική θεραπεία. Έως προ 15ετίας η θεραπεία εκλογής ήταν η χειρουργική αντικατάσταση της βαλβίδας. Η επανάσταση όμως ήρθε με τη δυνατότητα τοποθέτησης μιας προσθετικής βιολογικής βαλβίδας στη θέση της πάσχουσας βαλβίδας μέσω ενός καθετήρα καθετήρα, χωρίς να χρειάζεται ανοικτή χειρουργική επάμβαση (διακαθετηριακή εμφύτευση βαλβίδας, transcatheter valve implantation, TAVI).

Πώς διενεργείται η TAVI

Η μέθοδος TAVI διενεργείται κατά κανόνα με τοπική αναισθησία και ελαφρά μέθη με έναν ειδικό καθετήρα, ο οποίος προωθείται με παρακέντηση της μηριαίας αρτηρίας μέχρι την καρδιά και φέρει την προσθετική βαλβίδα, η οποία τοποθετείται στη θέση της παλαιάς στενωμένης βαλβίδας χωρίς να διανοίγεται ο θώρακας.

Η TAVI υπερέχει έναντι της χειρουργικής θεραπείας διότι δεν απαιτεί γενική αναισθησία, η απώλεια αίματος είναι ελάχιστη, οι ασθενείς κινητοποιούνται γρήγορα και εξέρχονται γρήγορα από το νοσοκομείο, ενώ η πιθανότητα επιπλοκών από το αναπνευστικό σύστημα και την καρδιά είναι πολύ μικρή και η αποκατάσταση είναι ταχύτερη.

Ποιοι ασθενείς είναι κατάλληλοι για TAVI;

Η μέθοδος TAVI απευθύνεται σε ασθενείς με ένδειξη αντικατάστασης της φυσικής αορτικής βαλβίδας, αλλά και σε ασθενείς με σοβαρή δυσλειτουργία μιας χειρουργικά εμφυτευμένης βιολογικής προσθετικής βαλβίδας ή μιας προηγούμενα τοποθετημένης βαλβίδας TAVI. H TAVI αποτελεί πλέον την πρώτη επιλογή θεραπείας για ασθενείς άνω των 70 ετών με σοβαρή στένωση της αορτικής βαλβίδας.

Η επέμβαση σχεδιάζεται και προγραμματίζεται μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια από πριν έτσι, ώστε η ιατρική ομάδα που τη διενεργεί να γνωρίζει πολύ καλά τις ιδιατερότητες της ανατομίας του ασθενούς και τυχόν δυσκολίες που μπορεί να παρουσιασθούν. Αυτό γίνεται με τη βοήθεια μιας ειδικής αξονικής τομογραφίας της καρδιάς και των αγγείων του θώρακα και της κοιλίας, με την οποία μελετώνται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της καρδιάς του ασθενούς και αποφασίζεται το είδος και το μέγεθος της βαλβίδας που θα τοποθετηθεί. Επιπλέον, αναγνωρίζεται η «βατότητα» της διαδρομής μέσω της οποίας θα διέλθει ο καθετήρας με τη βαλβίδα. Επίσης, διενεργείται στεφανιαιογραφία με την οποία εκτιμάται η κατάσταση των στεφανιαίων αρτηριών με σκοπό την ανάδειξη προβλημάτων σε αυτές, τα οποία χρήζουν επεμβατικής αντιμετώπισης.

Οι βαλβίδες που χρησιμοποιούμε στην TAVI αποτελούνται από έναν μεταλλικό σκελετό πάνω στον οποίο είναι στερεωμένες οι πτυχές της βαλβίδας. Η βαλβίδα συμπτύσσεται κατάλληλα ώστε να μπορεί με μικρό προφίλ να στερεωθεί στον καθετήρα και να προωθηθεί μέχρι τη θέση τοποθέτησης, όπου εκπτύσσεται στην τελική της διάσταση και λειτουργεί άμεσα. Η έκπτυξη της βαλβίδας γίνεται ανάλογα με την κατασκευή της, είτε με τη βοήθεια διαστολής με μπαλόνι είτε  αυτόματα μετά την απελευθέρωσή της από τον καθετήρα.

Η αποκτηθείσα εμπειρία των τελευταίων ετών μας δίνει τη δυνατότητα να διενεργούμε TAVI σε ασθενείς υψηλού κινδύνου για χειρουργική αντικατάσταση της αορτικής βαλβίδας, με χρήση ελάχιστης ποσότητας σκιαγραφικού, περιορισμένη χρήση της δεύτερης μηριαίας αρτηρίας, αποφυγή ολικής νάρκωσης, ανεπίπλεκτες παρακεντήσεις των αρτηριών υπό καθοδήγηση με υπερηχογραφία, με αποτέλεσμα τη μείωση των επιπλοκών και την εξασφάλιση γρήγορης κινητοποίηση και εξόδου από το νοσοκομείο.

Από την άλλη μεριά, η ολοένα και συχνότερη χρήση της TAVI σε ασθενείς μικρότερης ηλικίας και χαμηλότερου χειρουργικού κινδύνου απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, όχι μόνο στην ανεπίπλεκτη διενέργεια της επέμβασης, αλλά και στην κατάλληλη επιλογή της βαλβίδας και της τεχνικής τοποθέτησής της, ώστε η βαλβίδα να έχει μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και να διευκολυνθεί η μελλοντική επόμενη επέμβαση μετά από μερικά χρόνια.

Το μέλλον είναι εδώ

Μέσα σε 2 δεκαετίες η TAVI έχει εξελιχθεί από μια εξεζητημένη και δύσκολη μέθοδο σε μια επέμβαση με υψηλή αποτελεσματικότητα και ασφάλεια για τους ασθενείς που την χρειάζονται. Η αυξανόμενη εμπειρία σε συνδυασμό με τις τεχνικές εξελίξεις των συστημάτων των βαλβίδων εξασφαλίζουν την επικράτηση της TAVI ως πρώτη επιλογή για την συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων.