Η συνηθέστερη αιτιολογία του πρωτοπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού είναι το αδένωμα παραθυρεοειδούς (85 %), που συνηθέστατα είναι μονήρες, αφορά δηλαδή έναν παραθυρεοειδή αδένα. Σπανιότερα μπορεί να οφείλεται σε διάχυτη υπερπλασία των παραθυρεοειδών, και ακόμη σπανιότερα σε περισσότερα του ενός αδενώματα παραθυρεοειδών και εξαιρετικά σπάνια σε καρκίνο παραθυρεοειδούς.

Η τυπική εικόνα του πρωτοπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού χαρακτηρίζεται από αυξημένα επίπεδα παραθορμόνης και ασβεστίου στο αίμα (υπερπαραθορμοναιμία και υπερασβεστιαιμία).

Μετά την επιτυχή χειρουργική αντιμετώπιση του πρωτοπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού παρατηρείται σημαντική πτώση των επιπέδων παραθορμόνης που ακολουθείται από πτώση και των αυξημένων επιπέδων ασβεστίου στο αίμα.

Ένα ερώτημα που τίθεται κάποιες φορές στην άμεση μετεγχειρητική περίοδο είναι το εάν χρειάζεται ή όχι χορήγηση ασβεστίου μετά την επιτυχή αντιμετώπιση του υπερπαραθυρεοειδισμού.

Το ερώτημα αυτό αρχικά μπορεί να φαίνεται σαν παράδοξο, καθώς οι ασθενείς με πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό έχουν αυξημένα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα πριν την επέμβαση. Εντούτοις έχει βάση καθώς στους ασθενείς αυτούς τα οστά χάνουν ασβέστιο, που εισέρχεται στην κυκλοφορία του αίματος (υπερασβεστιαιμία) και αποβάλλεται στη συνέχεια με τα ούρα (υπερασβεστιουρία). Εμφανίζεται έτσι συχνά οστεοπενία ή/και οστεοπόρωση.

Θεωρητικά, η χορήγηση ασβεστίου μετεγχειρητικά θα μπορούσε να βοηθήσει στην αποκατάσταση των οστικών βλαβών που έχουν προκληθεί λόγω του πρωτοπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού.

Εντούτοις, η συστηματική χορήγηση ασβεστίου από το στόμα στις περιπτώσεις αυτές δε συνιστάται, υπό την προϋπόθεση της επαρκούς διαιτητικής πρόσληψης ασβεστίου και της κάλυψης των ημερήσιων αναγκών του οργανισμού σε ασβέστιο.

Χορήγηση ασβεστίου θα απαιτηθεί σε επιλεγμένες περιπτώσεις, και συγκεκριμένα αν εμφανιστεί μετεγχειρητικά υποασβεστιαιμία. Η υποασβεστιαιμία θα διαγνωστεί με μέτρηση των επιπέδων ασβεστίου στο αίμα. Μπορεί να μην συνοδεύεται από συμπτώματα (υποκλινική ή βιοχημική υποασβεστιαιμία) ή μπορεί να υπάρχουν κλινικές εκδηλώσεις με πλέον χαρακτηριστική την αιμωδία (μούδιασμα) γύρω από το στόμα και στα δάκτυλα των χεριών.

Μία ιδιαίτερη περίπτωση είναι το «σύνδρομο του πεινασμένου οστού» που χαρακτηρίζεται από αυξημένες απαιτήσεις για χορήγηση ασβεστίου μετεγχειρητικά. Το σύνδρομο αυτό έχει παρουσιαστεί σε άλλο άρθρο στην ιστοσελίδα μας (κάντε κλικ εδώ). Στις περιπτώσεις αυτές τα οστά – έχοντας χάσει μεγάλες ποσότητες ασβεστίου λόγω του υπερπαραθυρεοειδισμού – απορροφούν (μετά την επιτυχή αντιμετώπιση του υπερπαραθυρεοειδισμού) μεγάλες ποσότητες ασβεστίου από το αίμα, σε μία προσπάθεια αποκατάστασης του ελλείμματος ασβεστίου στον οστίτη ιστό. Εμφανίζεται έτσι σημαντική πτώση των επιπέδων ασβεστίου στο αίμα (υποασβεστιαιμία), συχνά με θορυβώδη συμπτωματολογία (μουδιάσματα, τετανία κλπ.). Στις περιπτώσεις αυτές επιβάλλεται η χορήγηση ασβεστίου σε μεγάλες δόσεις και για μεγαλύτερο του συνήθους χρονικό διάστημα, ενώ μπορεί να χρειαστεί ακόμη και ενδοφλέβια χορήγηση ασβεστίου.

Συμπερασματικά

Μετά επιτυχή αντιμετώπιση του πρωτοπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού δεν χρειάζεται συνήθως χορήγηση ασβεστίου σε όλους τους ασθενείς. Χορήγηση ασβεστίου μπορεί να απαιτηθεί αν εμφανιστούν συμπτώματα υποασβεστιαιμίας. Ανάγκη για χορήγηση αυξημένης ποσότητας ασβεστίου μπορεί να υπάρξει στους ασθενείς με σύνδρομο πεινασμένου οστού.